( وَ الصَّابِرِينَ وَ الصَّابِراتِ - 35 / احزاب ) روزه هم - صَبْر - ناميده شده . براى اينكه روزه نوعى خويشتن‌دارى و خوددارى است . پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود : « صيام شهر الصّبر و ثلاثة ايّام فى كلّ شهر يذهب و حر الصّدر » . ( روزه ماه رمضان و سه روز در هر ماه حقد و كينه دل را از بين مىبرد ) . و آيه : ( فَما أَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ - 175 / بقره ) ، ابو عبيدة در بارهء آيه اخير مىگويد : واژه‌اى است در معنى جرأت و جسارت ، او به سخن عربى بدوى و اصيل استدلال نموده است كه به خصمش گفت ما أصبرك على اللّه : ( يعنى وقتى كه تو جرأت به ارتكاب آن كار دارى ، چقدر صبرت بر عذاب خدا زياد است . و بر اين اساس سخن كسى است كه مىگويد : ما ابقاهم على النّار چقدر بر آتش عذاب پايدارشان كرد ، و همچنين سخن كسى است كه مىگويد : ما اعملهم به عمل اهل النّار : چقدر عملشان به عمل دوزخيان شبيه است . و اين در حالى است كه كسى به صبر توصيف شود و به اعتبار بيننده ، در حقيقت صبر و شكيبائى نداشته باشد و به كار بردن فعل تعجّب و شگفتى در آيهء فوق به اعتبار خلق و مخلوق است نه به اعتبار خالق . خداى تعالى گويد : ( اصْبِرُوا وَ صابِرُوا - 200 / آل عمران ) يعنى نفس خويشتن بر عبادت شكيبا داريد و با هوسهاتان مبارزه كنيد . و آيه : ( وَ اصْطَبِرْ لِعِبادَتِهِ - 65 / مريم ) يعنى با كوششت بردبارى را در عبادت خداى تحمّل كن . و آيه : ( أُوْلئِكَ يُجْزَوْنَ الْغُرْفَةَ بِما صَبَرُوا - 75 / فرقان ) يعنى پاداششان به خاطر صبرى است كه براى رسيدن به خشنودى خدا متحمّل شده‌اند . و آيهء : ( فَصَبْرٌ جَمِيلٌ - 18 / يوسف ) معنايش . امر و تشويق بر آن است « 1 » . صَبُور : كسى است كه بر شكيبائى ، قادر و توانا است . صَبَّار : وقتى گفته مىشود كه نوعى سختى و مجاهدت در كار باشد .

--> ( 1 ) فَصَبْرٌ جَمِيلٌ - سخن حضرت يعقوب به برادران حضرت يوسف است كه مىگويد : نفس شما كار زشت .